e-Gider Pusulası Taslak Kılavuzu Yayımlandı

e-Gider Pusulası, kağıt gider pusulasının elektronik karşılığıdır; mükellef olmayan kişilerden mal veya hizmet alımlarında alıcı tarafça düzenlenen bir e-Belge türüdür. Aşağıdaki içerik, GİB'in Eylül 2025 taslak paket ve teknik kılavuz dönemindeki değerlendirmeyi arşiv amacıyla korur.

Bu yazı, e-Gider Pusulası'nın taslak kılavuz dönemindeki teknik değerlendirmesini arşiv amacıyla korur. GİB tarafından 22.05.2026 tarihinde resmi e-Gider Pusulası Paketi yayınlanmıştır. Güncel teknik kaynak için e-Gider Pusulası Teknik Kılavuzu sayfasını inceleyebilirsiniz.

* Bu yazı arşiv niteliğindedir. Taslak dönem özetidir; entegrasyon ve doğrulama için güncel resmi paketi esas alın.

Yürürlük ve zorunluluk esasları ayrı mevzuat duyurularıyla netleşecektir. Aşağıda taslağın ne getirdiğini, kimleri etkilediğini ve entegrasyon adımlarını teknik yönleriyle özetliyoruz.

Veri Formatı ve XSD

Taslak pakette belge verisi (XML), doğrulayıcı şema (XSD) ve örnek senaryolar (satış / iade) birlikte tanımlanır. Aşağıdaki XSD kök şeması, zorunlu/opsiyonel alanları, taraf yapısını ve satır modelini gösterir.

<xs:schema xmlns:xs="http://www.w3.org/2001/XMLSchema" elementFormDefault="qualified">
  <xs:element name="EGiderPusulasi">
    <xs:complexType>
      <xs:sequence>
        <xs:element name="ID"                      type="xs:string"/>
        <xs:element name="UUID"                    type="xs:string"/>
        <xs:element name="IssueDate"               type="xs:date"/>
        <xs:element name="IssueTime"               type="xs:time"        minOccurs="0"/>
        <xs:element name="DocumentCurrencyCode"    type="xs:string"/>

        <!-- Taraflar -->
        <xs:element name="AccountingSupplierParty" type="PartyType"/>   <!-- Düzenleyen (alıcı) -->
        <xs:element name="AccountingCustomerParty" type="PartyType"/>   <!-- Muhatap -->

        <!-- Satırlar -->
        <xs:element name="Line"                    type="LineType"       maxOccurs="unbounded"/>

        <!-- Toplamlar / Vergiler / Kesintiler -->
        <xs:element name="TaxTotal"                type="TaxTotalType"   minOccurs="0"/>
        <xs:element name="WithholdingTaxTotal"     type="TaxTotalType"   minOccurs="0"/>

        <!-- İade senaryosu ekleri -->
        <xs:element name="ReturnInfo"              type="ReturnInfoType" minOccurs="0"/>
        <xs:element name="AdditionalDocumentReference"
                                                   type="DocRefType"     minOccurs="0"
                                                                         maxOccurs="unbounded"/>
        <!-- İmza -->
        <xs:element name="Signature"               type="SignatureType"/>
      </xs:sequence>
    </xs:complexType>
  </xs:element>

  <xs:complexType name="PartyType">
    <xs:sequence>
      <xs:element name="PartyName"     type="xs:string"/>
      <xs:element name="Identification" type="xs:string"/>   <!-- VKN/TCKN -->
      <xs:element name="Address"       type="xs:string" minOccurs="0"/>
    </xs:sequence>
  </xs:complexType>

  <xs:complexType name="LineType">
    <xs:sequence>
      <xs:element name="LineID"              type="xs:string"/>
      <xs:element name="ItemName"            type="xs:string"/>
      <xs:element name="Quantity"            type="xs:decimal"/>
      <xs:element name="Price"               type="xs:decimal"/>
      <xs:element name="LineExtensionAmount" type="xs:decimal"/>
      <xs:element name="Tax"                 type="TaxType" minOccurs="0"/>
    </xs:sequence>
  </xs:complexType>
</xs:schema>

Not: Alan adlarını final XSD ile birebir eşleştirmeniz önerilir; bu örnek taslağın mantığını aktarmak içindir.

Belge Elemanları — Künye

Taraflar

Satırlar ve Toplamlar

Aşağıdaki minimal örnek, satış senaryosu için tipik alanları gösterir:

<EGiderPusulasi>
  <ID>GP-2025-000123</ID>
  <UUID>550e8400-e29b-41d4-a716-446655440000</UUID>
  <IssueDate>2025-09-23</IssueDate>
  <IssueTime>14:05:00</IssueTime>
  <DocumentCurrencyCode>TRY</DocumentCurrencyCode>

  <AccountingSupplierParty>
    <PartyName>NES Teknoloji A.Ş.</PartyName>
    <Identification>VKN1234567890</Identification>
    <Address>...</Address>
  </AccountingSupplierParty>

  <AccountingCustomerParty>
    <PartyName>Ad Soyad</PartyName>
    <Identification>TCKN11111111111</Identification>
    <Address>...</Address>
  </AccountingCustomerParty>

  <Line>
    <LineID>1</LineID>
    <ItemName>Hizmet/Mal</ItemName>
    <Quantity>1</Quantity>
    <Price>100.00</Price>
    <LineExtensionAmount>100.00</LineExtensionAmount>
    <Tax>...</Tax>
  </Line>

  <TaxTotal>...</TaxTotal>
  <WithholdingTaxTotal>...</WithholdingTaxTotal>

  <Signature>...</Signature>
</EGiderPusulasi>

e-Gider Pusulası Belgesi

e-Gider Pusulası, UBL 2.1 CreditNote dokümanı üzerinde CustomizationID=TR1.2.1 ve ProfileID=GIDERPUSULASI profiliyle taşınır. Senaryo alanı cbc:CreditNoteTypeCode olup SATIS veya IADE değerlerini alır.

SATIŞ Senaryosu

Temel satış senaryosu. Dosya: GiderPusulasiSATIS_TASLAK.xml

<CreditNote>
  <cbc:CreditNoteTypeCode>SATIS</cbc:CreditNoteTypeCode>
  <cac:AccountingSupplierParty>...</cac:AccountingSupplierParty>
  <cac:AccountingCustomerParty>...</cac:AccountingCustomerParty>
</CreditNote>

İADE Senaryosu — İADE Kodu

İade edilen ilk işlem cac:BillingReference ile referanslanır. Müşteri tarafında üretilen İADE Kodu, cac:Contact bloğunda cbc:Name=IADEKODU ile taşınır.

<cbc:CreditNoteTypeCode>IADE</cbc:CreditNoteTypeCode>

<cac:BillingReference>
  <cac:InvoiceDocumentReference>
    <cbc:ID>GIB2025000000002</cbc:ID>
    <cbc:IssueDate>2025-05-28</cbc:IssueDate>
  </cac:InvoiceDocumentReference>
</cac:BillingReference>

<cac:Contact>  <!-- IADE Kodu -->
  <cbc:Name>IADEKODU</cbc:Name>
  <cbc:ID>123456</cbc:ID>
  <cbc:Telephone>5555555555</cbc:Telephone>
</cac:Contact>

İADE Senaryosu — SMS Kodu

İade onayı müşterinin telefonuna gönderilen SMS Kodu ile doğrulanır. cac:Contact bloğunda cbc:Name=SMS olarak taşınır.

<cbc:CreditNoteTypeCode>IADE</cbc:CreditNoteTypeCode>

<cac:BillingReference>
  <cac:InvoiceDocumentReference>
    <cbc:ID>GIB2025000000002</cbc:ID>
    <cbc:IssueDate>2025-05-28</cbc:IssueDate>
  </cac:InvoiceDocumentReference>
</cac:BillingReference>

<cac:Contact>  <!-- SMS Kodu -->
  <cbc:Name>SMS</cbc:Name>
  <cbc:ID>842913</cbc:ID>
  <cbc:Telephone>5555555555</cbc:Telephone>
</cac:Contact>

Görüntüleme ve Ekler

e-Gider Pusulası, XML veri modeli ile birlikte insan tarafından okunabilir HTML/XSLT görünümleri ile desteklenmektedir. İade senaryolarında eklenen kanıt belgeleri, uyuşmazlık ve mutabakat süreçlerini kolaylaştırır.

<cac:AdditionalDocumentReference>
  <cbc:ID>EK001</cbc:ID>
  <cbc:DocumentType>IADE Kanıt Belgesi</cbc:DocumentType>
  <cac:Attachment>
    <cbc:EmbeddedDocumentBinaryObject mimeCode="application/pdf">
      JVBERi0xLjQKJ... (Base64 PDF içerik)
    </cbc:EmbeddedDocumentBinaryObject>
  </cac:Attachment>
</cac:AdditionalDocumentReference>

Standart ve Teknik Çerçeve

e-Gider Pusulası; UBL 2.1 şeması üzerinde TR1.2.1 özelleştirmesi ve GIDERPUSULASI profiliyle üretilen, mali mühür/NES ile XAdES-BES standardında imzalanan bir elektronik belgedir.

• UBL 2.1 + TR1.2.1 özelleştirmesi, GIDERPUSULASI profili
• Şema uyumu: XSD'de tanımlanan eleman ve türler esas alınır
• İmza: Mali mühür/NES + zaman damgası, XAdES-BES
• Kod listeleri/kurallar: profil kısıtlarına ve validasyonlara uyum

Belge & Rapor Akışı

• Belge üretimi (XML) → İmzalama → İnsan-okur görünüm (XSLT/HTML) → e-Arşiv Raporu
• Örnek şema ve senaryolar taslak paketle gelir; final duyuruyla zorunluluklar netleşir
• Entegrasyon: özel entegratör/ERP'de sürüm yönetimi ve test doğrulamaları
• Değişiklik yönetimi: paket/kılavuz sürüm takibi ve geriye dönük etki analizi

Kapsam

Kılavuzun öngördüğü çerçeveye göre, aşağıdaki koşulları sağlayan mükellefler uygulamaya dahil olabilecek kapsamda değerlendirilir.

Kapsam notu: Bu bölüm dahil olabilecekleri tanımlar; zorunluluk ve yürürlük tarihleri ayrıca yapılacak resmi duyurularla kesinleşir.

Önemli Noktalar

• UBL şema versiyonu: Belge UBL 2.1 + TR1.2.1 ve GIDERPUSULASI profili ile üretilmelidir.
• Belge senaryoları: Satış, iade ve SMS onaylı iade için örnek XML paketleri resmi duyuruda paylaşılmıştır; testlerde bu örnekler esas alınmalıdır.
• Doğrulama ve görüntüleme: Alıcıya düzenlenen gider pusulaları doğrulanabilir ve insan-okur görüntüye dönüştürülebilir formatta üretilmelidir.
• Kapsam ve geçiş takvimi: Belli sektör ve finansal eşiklere tabi mükellefler için uygulama kademeli olarak zorunlu hale gelecektir.
• Entegrasyon planı: Şema sürümleri, test doğrulamaları ve iç eğitimlerle birlikte ele alınması önerilir.