e-Arşiv Raporunun e-Müstahsil Kaydına SMS ve Operatör Bilgileri Eklendi

GİB, 14 Ekim 2026'da e-Arşiv Teknik Kılavuzu V1.19 ve e-Arşiv Paketi v1.1_9'u yayımladı. Güncellenen dosyalar, e-Müstahsil Makbuzundaki SMS doğrulama kodu, telefon ve operatör bilgilerinin e-Arşiv rapor XML'inde hangi alanlarda yer alacağını tanımlıyor.

e-Müstahsil kaydında ne değişti?

GİB, 22 Mayıs 2026 tarihinde e-Müstahsil Makbuzu Teknik Kılavuzunu V1.1 olarak güncellemişti. Makbuz çıktısının ıslak imza ile imzalanması yerine SMS doğrulamasıyla düzenlenmesine ilişkin teknik alanlar bu kılavuzda tanımlandı.

14 Ekim tarihli iki duyuru, bu bilgilerin e-Arşiv Raporuna yazılmasını kapsıyor. Müstahsilin TCKN ve ad soyadı raporda duruyor. Yanına SMS doğrulama kodu, telefon numarası ve SMS kodunu gönderen operatörün unvanı ile VKN bilgisi ekleniyor.

Belge düzenleme tarafını 22 Mayıs 2026 tarihli e-Müstahsil Makbuzu duyurusunda anlattık.

İşletmeler için ne anlama geliyor?

e-Müstahsil Makbuzu, zirai ürün satın alan işletme tarafından düzenlenir. Çiftçiden buğday alındığında makbuz bu alış için kesilir. SMS doğrulamasında çiftçinin telefonuna kod gider.

5 Kasım 2026 tarihinden itibaren düzenlenecek tüm e-Müstahsil Makbuzlarında, Mayıs ayında açıklanan e-MM Teknik Kılavuzu geliştirmeleri zorunludur. İşletme, kullandığı yazılımın veya özel entegratörün bu belge düzenleme gerekliliklerine uyumunu kontrol etmelidir.

İşletme ayrıca bağımsız bir SMS raporu oluşturup GİB'e göndermez. Bu bilgiler, e-Arşiv raporunu ileten yazılımın veya özel entegratörün sürecinde gider.

e-Arşiv Raporunda SMS ve Operatör Bilgilerinin XML Alanları

e-Arşiv Paketi v1.1_9 ile önceki v1.1_8 paketi karşılaştırıldığında değişen tek dosya EArsiv.xsd oldu. Şematron, WSDL ve diğer şema dosyaları aynı kaldı.

SMS doğrulama kodu mustahsilMakbuz/mustahsilBilgileri/gercekKisi/bilgiDetay/kod alanına yazılır.

SMS kodu ve telefon

kod alanı 4–6 karakter uzunluğunda xs:string. Şemada yalnızca rakama izin veren bir kalıp yok.

telefon alanı, 0 ile başlayan, ikinci hanesi 1–9 olan, toplam 11 haneli numarayı kabul ediyor. +90 biçimi ve boşluklu numara bu kalıba uymaz.

operatorUygulamaBilgi e-Müstahsil rapor kaydında zorunlu ve tek. Unvan ile VKN, SMS kodunu gönderen operatöre ait.

Aynı dosyada aliciTypeMin ortak tipi de değişti. Bu tipi e-Serbest Meslek Makbuzu ve e-Adisyon rapor kayıtları da kullanıyor. Yeni XSD'de tip yalnızca gerçek kişi bilgilerine izin veriyor ve bilgiDetay alanını zorunlu tutuyor. Eski tipteki tüzel kişi kayıtları veya bilgiDetay içermeyen gerçek kişi kayıtları bu tipin yeni XSD doğrulamasından geçmez. 14 Ekim duyuruları bu iki belge için yeni bir uygulama yükümlülüğü açıklamıyor.

Belge XML'i ile rapor

e-Müstahsil Makbuzunun belge XML'inde operatör bilgisi AccountingSupplierParty altında, müstahsilin SMS kodu ve telefonu AccountingCustomerParty altında. e-Arşiv Raporu aynı bilgileri mustahsilMakbuz altındaki kendi alanlarında taşıyor. Belgedeki bilginin rapora geçmesi, raporu üreten yazılımın eşlemesine bağlıdır.

Belge XML'indeki alan eşlemesi e-Müstahsil Makbuzu Teknik Kılavuzu V1.1 sayfasında özetlenmiştir.

5 Kasım hangi düzenlemenin tarihi?

e-Müstahsil Makbuzu Teknik Kılavuzunda belirtilen geliştirmeler, 5 Kasım 2026 tarihinden itibaren düzenlenecek tüm e-Müstahsil Makbuzlarında zorunludur.

Bu geliştirmeyi özel entegratör veya doğrudan entegrasyon kullanan işletmenin yazılım ekibi yapabilir. Geliştirme tamamlandıysa bu tarihten önce de kullanılabilir.

14 Ekim 2026 duyuruları, güncellenen rapor şeması için ayrı bir zorunlu uygulama tarihi açıklamadı.

* Bu yazı duyuru özetidir. Doğrulama için resmi kaynağı esas alın.