e-SMM ve e-Fatura Arasındaki Farklar
Serbest meslek makbuzu ile faturayı düzenleyen taraf, stopaj, KDV, muhasebe-beyan ve hukuki işlev açısından kıyaslayan kısa rehber.
Serbest meslek makbuzu ve fatura, farklı meslek grupları tarafından kullanılan; farklı vergi kesintileri ve yasal yükümlülükleri içeren belgelerdir. Serbest meslek erbabı, hizmeti karşılığında serbest meslek makbuzu düzenlerken; ticari mal veya hizmet satan işletmeler fatura düzenler.
Bu yazı genel ayrımları özetler. KDV ve stopaj oranları ile istisnalar işlem ve hizmet türüne göre değişebilir; uygulamada güncel mevzuat ve GİB düzenlemeleri esas alınmalıdır.
Düzenleyen kişi veya kuruluş
- Fatura: Ticari mal veya hizmet satan işletmeler düzenler.
- Serbest meslek makbuzu (SMM): Avukat, doktor, mali müşavir gibi serbest meslek erbabı tarafından düzenlenir.
Stopaj (gelir vergisi kesintisi)
- Fatura: Genellikle stopaj içermez. Bazı özel durumlarda stopaj uygulanabilir.
- SMM: Brüt tutar üzerinden %20 oranında stopaj kesintisi yapılır. Bu tutar, hizmeti alan kişi veya kurum tarafından vergi dairesine ödenir.
Katma değer vergisi (KDV)
- Fatura: KDV oranı, satılan mal veya hizmetin türüne göre değişir.
- SMM: SMM'de ise genellikle %18 KDV uygulanır.
Muhasebe ve vergi beyanı
- Fatura: İşletmeler, kestikleri faturaları kendi muhasebe kayıtlarına alır ve KDV beyannamelerinde beyan eder.
- SMM: Serbest meslek erbabı, makbuzdaki KDV'yi beyan eder ve öder. Stopaj ise hizmeti alan tarafından muhtasar beyanname ile beyan edilir.
Hukuki geçerlilik
- Fatura: Ticari işlemlerde ödeme talep etme ve yasal hakları koruma amacıyla kullanılır.
- SMM: Serbest meslek erbabının gelirlerini belgelemek ve yasal yükümlülükleri yerine getirmek için kullanılır.
e-Fatura ve e-SMM çözümlerimiz için ürün sayfalarımıza göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Serbest meslek erbabı ticari işlemde hangi belgeyi kullanır?
Serbest meslek kazancında gelir, serbest meslek makbuzu (e-SMM) ile belgelenir. Ticari mal veya hizmet satışında ise fatura kullanılır; düzenleyen taraf ve vergi mantığı bu ayrıma göre değişir.
e-Fatura ile e-SMM stopaj açısından temel fark nedir?
Faturada genellikle stopaj yoktur (istisnai haller ayrıca değerlendirilir). SMM'de ise tipik örnekte brüt üzerinden stopaj kesintisi söz konusudur ve hizmeti alan tarafın beyan yükümlülükleri devreye girer.
KDV beyanında fatura ile SMM aynı mı işler?
Hayır. Faturada KDV, satıcının KDV beyan süreçlerinin parçasıdır. SMM'de ise serbest meslek erbabı makbuzdaki KDV'yi kendi yükümlülükleri çerçevesinde beyan eder; stopaj tarafı ise alıcıda muhtasar kapsamında izlenir.
NES'ten Haberler
Ürün güncellemeleri ve e-Dönüşüm içeriklerini, özet ve net şekilde iletelim.
Devamını Oku
İlgili yazılar
- GİB Duyurusu
e-SMM Mükelleflerinin e-Fatura'ya Geçme Zorunluluğu Var mı? GİB Açıkladı.
GİB, 30 Haziran 2025 duyurusunda serbest meslek kazancı elde eden e-SMM mükelleflerinin ticari e-Fatura geçişinden muaf olduğunu netleştirdi.
- GİB Duyurusu
E Belge Uygulamalarında İptal İşlemleri ile İhbar ve İhtarların GİB Bilgi Sistemlerine Bildirim Usulleri Hakkında Duyuru
GİB (2021): 509 VUK GT ve TTK 18/3 kapsamında ihbar/ihtar bildirimi; e-Fatura ve e-Arşiv/e-SMM iptal ile itiraz usulleri; ticari ret, iptal/itiraz portalı, 8 günlük süreler ve harici itirazda GİB bildirimi; kılavuz PDF özet köprüsü.
- NES'ten Haber
e-Serbest Meslek Makbuzu Hakkında Merak Edilenler
e-SMM nedir, kimler kullanır, avantajları, GİB başvurusu ve geçiş adımları, zorunlu alanlar, saklama ve sektör özeti.