NESNES
GİB Duyurusu10 dk okuma

e-Belgelerde Karekod Kullanım Zorunluluğu

Karekod Standardı Kılavuzu (Şubat 2023): 1 Eylül 2023 itibarıyla e-fatura, e-arşiv, e-irsaliye, e-SMM, e-MM ve diğer e-belgelerde karekod; 20 Eylül 2023 duyurusu ile e-arşiv kağıt çıktı istisnaları ve alan özetleri.

Yazıyı oku2023 · No. 015

Gelir İdaresi Başkanlığı

Resmi duyuru

Gelir İdaresi Başkanlığı, 17 Şubat 2023 tarihinde yayımladığı Karekod Standardı Kılavuzu ile e-belgelerde karekod (QR) içeriğinin standartlaştırılmasını duyurdu. 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren düzenlenen ilgili elektronik belgelerde karekodun bulunması zorunlu kabul edilir. Aşağıda kapsam, istisna ve belge türüne göre alan özetleri yer alır; kesin alan adları ve UBL eşlemeleri için resmi kılavuza bakınız.

Hangi e-belgelerde karekod zorunludur?

Özetle aşağıdaki uygulamalarda düzenlenen belgeler kapsamdadır:

  • e-Fatura
  • e-Arşiv fatura
  • e-İrsaliye
  • e-Serbest meslek makbuzu (e-SMM)
  • e-Müstahsil makbuzu (e-MM)
  • e-Sigorta komisyon gider belgesi
  • e-Döviz ve kıymetli maden alım satım belgesi
  • e-Adisyon

"e-Fatura, e-Arşiv fatura, e-İrsaliye, e-Serbest meslek makbuzu, e-Müstahsil makbuzu, e-Sigorta komisyon gider belgesi, e-Döviz ve kıymetli maden alım satım belgesi ve e-Adisyon uygulamalarında düzenlenen belgelerde karekoda ilişkin açıklamaları içeren Karekod Standardı Kılavuzu yayımlanmıştır. Bu kapsamda, kılavuzda esasları belirlenen karekodun 1/9/2023 tarihinden itibaren düzenlenecek elektronik belgelerde zorunlu olarak bulunması uygun görülmüştür."

* İfade özeti; tam metin için aşağıdaki resmi PDF bağlantısını kullanın.

Güncel kılavuz: Karekod veya Barkod Standardı Kılavuzu (PDF).

Kimler karekod zorunluluğu dışında kalabilir?

Başkanlık, 20 Eylül 2023 tarihli duyuruda belirli e-Arşiv senaryolarında kağıt çıktıda karekod bulundurma zorunluluğunun olmadığını; buna karşın elektronik ortamda saklanan dosyanın karekod içerecek şekilde görüntülenmesi gerektiğini belirtmiştir.

"509 sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 'V.5.2. e-Arşiv faturanın düzenlenmesi ve iletilmesi' başlıklı bölümündeki açıklamalara göre Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan alınan dağıtım veya tedarik lisansları ile doğal gaz ve elektrik dağıtım ve satış faaliyetinde bulunanlar ile 8/1/2018 tarih ve 30295 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği uyarınca M1, M2 yetki belgesi alan kargo ve lojistik işletmeleri ile Başkanlıktan yazılı izin alan mükelleflere kullanma izni verilen el terminalleri aracılığıyla e-arşiv fatura düzenlenmesi durumunda düzenlenen e-arşiv faturaların kağıt çıktılarında karekod bilgisinin yer alması zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak söz konusu faturaların elektronik ortamda saklanan dosyalarının karekod içerecek şekilde görüntülenmesi gerekmektedir."

Belge türüne göre karekodda yer alması beklenen bilgiler

Aşağıdaki listeler yalındır; karekod alan adları, UBL eşlemesi ve doldurma kuralları için mutlaka kılavuzdaki tabloları kullanın.

e-Fatura

  • Gönderen vergi kimlik numarası
  • Gönderen T.C. kimlik numarası
  • Alıcı vergi kimlik numarası
  • Alıcı T.C. kimlik numarası
  • Senaryo
  • Fatura tipi
  • Fatura tarihi
  • Fatura numarası
  • Evrensel tekil tanımlama numarası (ETTN)
  • Belge para birimi
  • Mal/hizmet tutarı
  • Mal/hizmet KDV matrahı
  • Hesaplanan KDV tutarı
  • Vergi dahil toplam tutar
  • Ödenecek tutar

e-Arşiv fatura

  • Gönderen vergi kimlik numarası
  • Gönderen T.C. kimlik numarası
  • Alıcı vergi kimlik numarası
  • Alıcı T.C. kimlik numarası
  • Senaryo
  • Fatura tipi
  • Fatura tarihi
  • Fatura numarası
  • Evrensel tekil tanımlama numarası (ETTN)
  • Belge para birimi
  • Mal/hizmet tutarı
  • Mal/hizmet KDV matrahı
  • Hesaplanan KDV tutarı
  • Vergi dahil toplam tutar
  • Ödenecek tutar

e-İrsaliye

  • Gönderen vergi ve T.C. kimlik numarası
  • Alıcı vergi kimlik numarası
  • Alıcı T.C. kimlik numarası
  • Senaryo
  • İrsaliye tipi
  • Belge tarihi
  • Belge numarası
  • ETTN
  • Fiili sevk tarihi
  • Fiili sevk zamanı
  • Taşıyıcı bilgileri (VKN)
  • Taşıyıcı plaka bilgisi

e-Serbest meslek makbuzu

  • Gönderen vergi kimlik numarası
  • Gönderen T.C. kimlik numarası
  • Alıcı vergi kimlik numarası
  • Alıcı T.C. kimlik numarası
  • Belge tarihi
  • Belge numarası
  • ETTN
  • Belge para birimi
  • Brüt ücret tutarı
  • Tahsil KDV tutarı
  • KDV tevkifat tutarı
  • GV stopaj tutarı
  • KDV tutarı
  • Net ücret tutarı
  • Tahsilat (net tahsilat)

e-Müstahsil makbuzu

  • Gönderen vergi ve T.C. kimlik numarası
  • Alıcı vergi kimlik numarası
  • Alıcı T.C. kimlik numarası
  • Senaryo
  • Tipi
  • Belge tarihi
  • Belge numarası
  • ETTN
  • Belge para birimi
  • Mal/hizmet toplam tutarı
  • GV stopaj tutarı
  • Mera fonu ücreti
  • Borsa tescil ücreti
  • Hesaplanan SGK prim kesintisi
  • Ödenecek tutar

e-Sigorta komisyon gider belgesi

  • Gönderen vergi kimlik numarası
  • Gönderen unvan
  • Alıcı vergi kimlik numarası
  • Senaryo
  • Tipi
  • Belge tarihi
  • Belge numarası
  • ETTN
  • Belge para birimi
  • İstihsal komisyon toplam tutarı
  • İptal komisyonu toplam tutarı
  • Toplam komisyon tutarı

e-Döviz ve kıymetli maden alım satım belgesi

  • Gönderen vergi ve T.C. kimlik numarası
  • Alıcı vergi ve T.C. kimlik numarası
  • Senaryo
  • Tipi
  • Belge tarihi
  • Belge numarası
  • ETTN
  • Döviz veya kıymetli maden miktarı
  • Uygulanan kur / birim fiyat
  • Döviz karşılığı
  • TL karşılığı
  • Toplam tutar

e-Adisyon

  • Gönderen vergi ve T.C. kimlik numarası
  • Alıcı vergi kimlik numarası
  • Alıcı T.C. kimlik numarası
  • Senaryo
  • Tipi
  • Belge tarihi
  • Belge numarası
  • ETTN
  • Ödenecek tutar

* Karekodun belge çıktısında genellikle sağ üst bölgede konumlandırılması beklenir; kesin yerleşim ve görünürlük için kılavuz ve yazılım üreticinizin şablonunu esas alın.

Uyum ve entegrasyon için e-Fatura, e-Arşiv ve diğer e-belge ürün sayfalarımıza göz atabilir veya iletişim üzerinden bize yazabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Karekod zorunluluğu tam olarak ne zaman başladı?

Karekod Standardı Kılavuzu 17 Şubat 2023'te yayımlanmış; kılavuzda belirtilen esaslara göre 1 Eylül 2023 itibarıyla düzenlenen ilgili e-belgelerde karekodun bulunması öngörülmüştür. Güncel sürüm ve ek duyurular için GİB e-belge sitesini takip edin.

e-Arşiv kağıt çıktısında karekod kimler için istisna olabilir?

20 Eylül 2023 duyurusunda sayılan elektrik/doğal gaz lisanslı dağıtım-satış, M1/M2 kargo yetki belgeli lojistik işletmeleri ve Başkanlık izniyle el terminali kullanan e-arşiv düzenleyenler için kağıt çıktıda karekod zorunluluğu olmadığı; fakat elektronik dosyada karekodlu görüntünün bulunması gerektiği belirtilmiştir.

e-Fatura ile e-Arşiv için karekod alanları aynı mı?

Kılavuzdaki özet alan setleri aynı hizada tutulur; senaryo ve tip kodları belge türüne göre değişir. Uygulamada her belge için kılavuzdaki ilgili bölümü ayrı ayrı kontrol edin.

Karekod belge çıktısında nereye konmalıdır?

Kılavuz ve şablonlarda genellikle sağ üst bölge öngörülür; kesin yerleşim için resmi kılavuzu ve yazılım üreticinizin PDF/HTML çıktı şablonunu birlikte doğrulayın.

* Bu yazı Ağustos 2023 tarihli blog içeriğinin güncellenmiş bir aktarımıdır; kılavuz sürümü ve duyurular değişebilir.

Resmi kaynak

Karekod / barkod standardı kılavuzu v.1.0

PDF · Gelir İdaresi Başkanlığı · 17 Şubat 2023

Mevzuat değişikliklerini özet olarak e-postanıza iletelim.