Bedelsiz İhracat Hakkında Merak Edilenler

Bedelsiz ihracat, karşılığında yurt dışından ödeme alınmaksızın malın yurt dışına çıkarılması olarak özetlenir. İzin, gümrük ve belge düzeni Ticaret Bakanlığı düzenlemeleriyle şekillenir. Bu yazıda tanım, izin yolu, fatura/e-belge ve destekler hakkında pratik bir özet sunuyoruz; bağlayıcı işlem için güncel tebliğ ve mali müşavir görüşünü esas alınız.

Bedelsiz ihracat nedir?

Bedelsiz ihracatta mal, yurt dışına çıkarılırken karşılığında yurt dışından ödeme beklenmez. Usulüne uygun izin ve beyanlar tamamlandığında, tebliğ kapsamındaki işlemlerde normal ihracata ilişkin vergi ve masraf muafiyetleri ilgili hükümlere göre değerlendirilir.

Hangi mallar bedelsiz ihraç kapsamında olabilir?

Ticaret Bakanlığı'nın Bedelsiz İhracata İlişkin Tebliği'nde; ticari teamüle uygun hediye ve numune, reklam ve tanıtım malları, belirli geri dönüş/yan ürünler, garanti kapsamındaki yedek parçalar, belgelenmiş kişisel eşya ve taşıt hareketleri, kamu kurumlarının görev/anlaşma kapsamındaki gönderileri ve afet dönemlerinde insani yardım malzemeleri gibi gruplar ayrıntılı listelenir. Tam liste ve şartlar için güncel tebliğ metnine bakınız: ticaret.gov.tr ve mevzuat.gov.tr.

İzin nereden alınır?

Özetle; tebliğde öngörülen değer eşiklerine göre başvuru gümrük idaresine veya İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine yapılır. Örneğin belirli bentlerde değeri yaklaşık 250.000 ABD dolarına kadar olan kalemlerde başvurunun gümrük idaresine, üzeri değerlerde birliklere yönlendirilmesi esastır (güncel tutar ve bent eşlemesi için tebliğin yürürlükteki metnini kontrol edin). İznin geçerlilik süresi tebliğde genellikle bir yıl olarak düzenlenir.

Yasak, ön izin ve gümrük süreci

Bedelsiz ihraç edilebilecek malların yanı sıra; çift kullanımlı, stratejik veya özel mevzuata tabi ürünlerde ek kısıtlar ve ön izinler söz konusu olabilir. Hangi malların hangi kanalla çıkabileceği gümrük ve sektörel düzenlemelerle birlikte değerlendirilmelidir.

Bedelsiz ihracat faturası ve e-belge

Faturada ticari alanlar usulüne uygun doldurulur; mal veya hizmet bedeli sıfır olarak yansıtılır. BA/BS ve benzeri bildirim yükümlülükleri, güncel eşik ve istisna düzenlemelerine tabidir — tutarları her yıl güncellenebileceği için güncel VUK ve GİB duyurularını esas alınız.

e-Fatura/e-Arşiv zorunluluğu; mükellef statünüz, çıkışın gümrük entegrasyonu ve işlem senaryonuza göre değişir. Gümrük çıkışına bağlı işlemlerde e-belge formatı sıkça zorunludur; diğer hallerde kağıt veya e-Arşiv seçenekleri değerlendirilebilir. Kesin belge türü için mali müşaviriniz ve gümrük müşavirliği ile birlikte hareket edin.

e-Fatura ve ihracat süreçlerini tek platformda yönetmek için NES e-Fatura ve e-İrsaliye sayfalarına göz atabilirsiniz.

İhracat desteklerinden yararlanılır mı?

Bedelsiz ihracat için genel ihracat teşvik ve destek mekanizmalarından yararlanma beklentisi çoğu senaryoda bulunmaz. Somut işlemde Bakanlık ve ilgili rehberlere bakınız.